In deze serie lichten we elke maand een tipje van de sluier op over het creatieve werk van Roze Stadsdorpers dat eind oktober te zien zal zijn in het Ramses Shaffy Huis. Als laatste, in de categorie fotografie, journalist en fotograaf Bert Pots (67).

 

Bert Pots (foto Hugo Lingeman)

 

“Ik ga vier portretten exposeren, twee van oudere homoseksuele mannen en twee van oudere lesbische vrouwen. Mijn modellen vond ik via een oproep in Flamingo en via via. Karin, die je verderop op de foto ziet, is ook een van de exposanten in het Ramses Shaffy Huis. Ik heb de portretten gemaakt in het kader van mijn opleiding aan de Fotovakschool. Onlangs heb ik eindexamen gedaan en nu ben ik een beginnend fotograaf. Ik wilde toen ik met pensioen ging eens wat anders proberen. Veertig jaar ben ik journalist geweest en de laatste twintig jaar werkte ik voor gespecialiseerde tijdschriften o.a. over wonen, bouwen en woningnood. Dat is een heel ander bestaan.”

 

Het gewone bijzonder maken

“Waarom ik gekozen heb voor oudere homomannen en lesbische vrouwen? Ik had het idee om het gewone weer bijzonder te maken. Het gewone zit ’m erin dat ik een rapport van de Gemeente Amsterdam las, waarin een van de onderzoeksvragen was wie zich tot de regenbooggemeenschap rekende. Dat bleek 20,7 % te zijn, dus dat zijn zo’n 200.000 inwoners van Amsterdam. Dat is heel veel. Meestal komen alleen de bijzondere groepen in het nieuws: de transpersonen of non-binaire mensen. Logisch want die hebben in de samenleving vaak te maken met buitensluiting. Maar er zijn ook heel veel roze mensen zoals jij en ik, die er gewoon zijn en niet opvallen, en die bijvoorbeeld met een man of een vrouw wonen. Maar als ze ouder zijn hebben ze wel de emancipatiestrijd van de jaren zeventig en tachtig meegemaakt en – als man - de aidsepidemie. Bovendien hebben ze vaak mede een deel van onze vrijheidsstrijd gevoerd, dat maakt ze juist bijzonder. Dus nú zijn ze heel gewoon, maar door ze te fotograferen maak ik ze ook weer bijzonder.”

 

Mijn coming out als fotograaf

“Ik vind het fijn om portretten te maken. Toen ik begon met de opleiding had ik geen idee wat ik wilde doen. Je kreeg opdrachten en zo heb ik ontdekt dat ik een mensenfotograaf ben. Ik fotografeer mensen op straat, in de stad. De RSA-expositie is dus mijn coming out als fotograaf. Op het eindexamen zeiden ze dat ik hele mooie portretten maak. Het was mijn beste werk vond mijn docent. Wat ik fijn vind is om heel dicht naar mensen toe te kruipen, om contact te maken. Toen ik de oproep in de Flamingo las dacht ik: ik doe mee want het stimuleert me om mijn werk een keer te laten zien. Zelf vind ik mijn portretten prachtig, maar nu kunnen ook anderen oordelen of ze ze mooi vinden.”

 

Er is vooruitgang

“Vanaf omstreeks 2000 woon ik met mijn man in Amsterdam en in de jaren daarvoor heb ik op verschillende plekken in het land meegedaan aan de emancipatiestrijd. Ik was betrokken bij de oprichting van het homomonument in Den Haag en ik heb de tekst geschreven voor het sodomiemonument bij de Dom in Utrecht, ter herdenking van de sodomietenvervolging in de 18e eeuw. Daar ben ik best trots op. Laatst met die aanslag in Berlijn kwam de queergemeenschap bij die steen samen en sprak burgemeester Sharon Dijksma.

We leven nu weer in een tijd waarin het niet zo goed gaat. Maar daar moet je genuanceerd over denken vind ik. Er zijn grote groepen mensen die nare dingen over zich heen krijgen en dan ben je geneigd te zeggen dat het slecht gaat, maar aan de andere kant: de acceptatie van een man met een man, een vrouw met een vrouw is toch wel veel verder geschreden dan vijfig jaar geleden. Dus er is vooruitgang, al leven we niet in een walhalla.”

 

Ik word er gelukkig van

“Wat het mij brengt? Fotografie is een andere manier van communiceren, veel directer, veel onthullender. Je bent met mensen in de weer, er is meer contact. Zowel met tekst als met foto’s ben je alleen aan het werk, toch is het heel anders, je krijgt een andere uitkomst. Schrijven is een meer rationele bezigheid.

Ik word gelukkig van een mooie foto. Met schrijven weet ik wat het gaat worden, maar met fotografie weet ik wél wat ik wil, maar niét of het ook echt gebeurt, ook omdat het veel technischer is. Het hangt ook wel een beetje van je model af: is iemand relaxed, maak je contact, soms vind je je model erg leuk - dat maakt allemaal uit. Als het lukt zoals je het in je hoofd had word ik er blij van, net zoals ik veertig jaar lang gelukkig werd van een geslaagd artikel, want anders had ik ermee moeten stoppen.”

 

Portret van Karin Mulder (pots photography)

 

Een ontdekkingstocht

“Fotograferen is voor mij een leerproces, een ontdekkingstocht. Ik vind het heel leuk om te doen. De opleiding was best spannend, ik was de oudste, de jongste was 22. Nu ik eindexamen heb gedaan ben ik vakfotograaf. In februari ga ik weer twee jaar naar school om nog beter te worden en ook te leren hoe je grote projecten aanpakt. Ben benieuwd wat het dan wordt. Ik hoef er niet van te leven, maar wil graag mooie foto’s maken.

Ik ben niet erg actief in het Roze Stadsdorp, misschien kan ik tezijnertijd iets doen voor de Commissie Wonen, ik weet veel van ouderenhuisvesting. Wat de tentoonstelling straks betreft: ik ben nieuwsgierig in wat voor omgeving ik terecht kom, ’t is een verrassing, ook voor mij.”