In deze serie lichten we elke maand een tipje van de sluier op over het creatieve werk van Roze Stadsdorpers dat in het najaar te zien zal zijn. Deze maand, in de categorie schilderijen, keramiek en litho’s, beeldend kunstenaar Birgitta Vereecke (67).

Birgitta Vereecke (foto Hugo Lingeman)

 

Voor de RSA-tentoonstelling heb ik twee schilderijen uitgekozen. Ik schilder, maak keramiek en mozaïek en word geïnspireerd door de dieren in Artis. Bij Artis Ateliers werk ik mijn ideeën uit. Ik schilder in olieverf en acryl. Met acryl werk ik directer en het droogt sneller, wat goed bij mijn karakter past – ik ben nogal expressief. De laatste tijd keer ik toch weer terug naar olieverf, omdat ik de kleuren intenser ervaar en het eindresultaat mooier vind. Voor mij is het daardoor ook een oefening in geduld.

 

Op schoot bij een verkoopster

Als klein meisje van vier zat ik in de schoenenwinkel van mijn ouders aan de Nieuwendijk in Amsterdam op schoot bij een verkoopster. Zij ging voor mij tekenen en dat maakte op mij veel indruk. Vanaf dat moment ben ik eigenlijk altijd blijven tekenen. Mijn Belgische opa was hobbyschilder, mijn peettante ook en mijn moeder was creatief met breien. Mijn vader speelde amateurtoneel, schreef toneelstukken en gedichten. Rond mijn twintigste begon ik aan de Rietveld Academie in Amsterdam, in 1986 ben ik afgestudeerd. Daarna werkte ik een tijd vanuit een galerie in Amsterdam. Later ben ik naar Berlijn gegaan voor een lithografieproject met subsidie van het Prins Bernhard Cultuurfonds. Van mijn kunst kon ik niet altijd leven en ik wilde geen uitkering. Daarom liet ik me omscholen en ging ik in de psychiatrie werken als groepsbegeleider op een besloten afdeling.

 

Mijn leven tussen kunst en psychiatrie

Zo heb ik het al die jaren goed kunnen combineren: werken in de psychiatrie, schilderen, exposeren in galerieën of op kunstbeurzen. Ik voel me bevoorrecht dat ik al vele jaren met zoveel plezier op de Haarlemmerdijk woon. Mijn woning ligt precies op de grens van de Jordaan en de Westelijke Eilanden. Daardoor kan ik het ene jaar meedoen met Open Ateliers Jordaan en het andere jaar met Open Ateliers Westelijke Eilanden.

 

De ziel vangen

Hoewel ik sinds 13 oktober 2025 gepensioneerd ben, werk ik wekelijks nog twee dagen met veel plezier in de psychiatrie. Mijn woning is ook mijn atelier, ik kan schilderen wanneer ik wil. Ik zou me graag bij een galerie willen aansluiten. Alleen willen galerieën vaak dat je een herkenbare, min of meer vaste stijl hebt. En dat past niet bij mij. Ik doe allerlei verschillende dingen. Zo heb ik me een hele tijd verdiept in de chimpansees in Artis, met name in Leentje, de oudste van haar familie. Van haar heb ik zowel keramische werken als schilderijen gemaakt. Toen ik vijf was brandde ons winkel-woonhuis af. We waren die avond bij een tante op bezoek. Ik had mijn knuffelchimpansee bij me en dat was na die brand het enige wat ik nog had. Die kleine chimpansee werd voor mij een symbool van veiligheid.

En nu ik gepensioneerd ben, heb ik portretschilderen opgepakt. Vanuit ons Roze Stadsdorp ben ik begonnen met het portret van Cees Walraven.

Wat ik probeer, zowel bij dieren als bij mensen, is de ziel te vangen. Bij een paar schilderijen is dat tot leven gekomen, o.a. bij een schilderij van een tijger. Een schilderij hoeft voor mij niet perfect te zijn. Er moet iets in zitten dat je raakt. Vaak zit dat in de uitstraling, in de ogen, een soort levendigheid die tastbaar wordt.  Bij mij is het ook de spontaniteit in mijn handschrift, daar zit mijn kracht. Dat zeiden ze ook op de Rietveld academie bij mijn afstuderen. Ik laat me leiden door wat ik voel. Ik heb wel een beeld in mijn hoofd, maar niet wat het eindresultaat moet worden.

 

The First Kiss (foto Birgitta Vereecke)

 

De allereerste kus vergeet je nooit

In dit schilderij dat ik meeneem naar de tentoonstelling, zie je dat ook terugkomen. The First Kiss heb ik het genoemd: je bent verliefd en dan de allereerste kus, die vergeet je nooit meer. Het verrassende aan dit schilderij vind ik dat er ook iets androgyns in zit. Het zijn twee vrouwen, maar een van hen zou ook een man kunnen zijn. Ik vind het heel leuk als mensen er verschillende dingen in zien.

Je weet van tevoren niet of mensen je werk mooi gaan vinden. Kunst is het ongrijpbare grijpbaar maken, iets wat in je zit of hoe je iets ervaart proberen uit te drukken. Ik heb wel eens gedacht: ik richt me op wat op dit moment in de markt speelt, maar dat werkt beslist niet voor mij. Gewoon bij mezelf blijven, dat is wat ik moet doen. En ik kan me dat gelukkig ook permitteren omdat ik zelfvoorzienend ben. De indrukken die ik tijdens mijn reis door Frankrijk in het voorjaar van 2026 heb opgedaan, heb ik verwerkt in een prachtige serie aquarellen. Het raakte me dat mensen enthousiast reageerden op mijn werk, juist omdat ik dicht bij mijn gevoel en de sfeer van de omgeving was gebleven. Het is voor mij een erkenning als mijn kunst iets doet met iemand, maar ik ben ook oprecht geïnteresseerd als ik met iemand in discussie raak over mijn werk.

De magie

Voor mij is kunstenaarschap iets wat ik als kind al had: een soort drang, iets wat naar buiten moet. Iets wat in mij zit en eruit wil. Het gekke is: al die jaren ben ik bezig mezelf te verbeteren, mezelf uit te vinden, terwijl het eigenlijk altijd neerkomt op mijn spontaniteit. Als ik tijdens het schilderen de magie voel, als ik me helemaal vrij voel – bijna alsof ik high ben – en het schilderen bijna vanzelf gaat, dan gebeurt er iets bijzonders. Op die momenten weet ik dat het schilderij zijn eigen bestemming heeft gevonden.

 

Birgitta aan het werk (foto Hugo Lingeman)