In het monumentale bibliotheek/stadscafé LocHal in Tilburg zit ik vanmiddag te praten met Kadeem van de Pol (1996), Mr Gay Netherlands 2025 en, samen met roze online platform MEIJT., initiatiefnemer van de bewustwordingscampagne ‘Tell Me About It’. Tell Me About It wil het taboe rond praten over zelfdoding doorbreken binnen de regenbooggemeenschap. Want praten over zelfdoding kan, paradoxaal genoeg, levens redden.

 

Kadeem van de Pol (foto: Faron van Leeuwen)

 

Schrikbarende cijfers

Dat suïcide een groot probleem is binnen de Nederlandse queer community is overduidelijk van de cijfers. Zo staat in een in 2024 gepubliceerde factsheet van Stichting 113 Zelfmoorpreventie, het COC en Rijksuniversiteit Groningen dat bijna de helft van de Nederlandse lesbische, homo en biseksuele volwassenen en jongeren ooit gedachten aan zelfdoding heeft gehad – wat ruim vijf keer vaker is dan in de algemene bevolking. Bovendien hebben lesbische, homo en biseksuele mensen vier keer vaker een suïcidepoging gedaan. De meeste lhbtiq+-ers met suïcidale gedachten geven aan dat deze samenhangen met hun geaardheid of genderidentiteit, vaak als gevolg van negatieve reacties zoals pesten, geweld en minderheidsstress.
De situatie voor transgender personen is zelfs schrijnender. Zij overlijden drie tot vier keer vaker aan zelfdoding dan niet-transgender personen. En ze doen ook vijf tot tien maal vaker een suïcidepoging.

Desondanks blijft praten over zelfmoord lastig binnen de queer community. Kadeem:

‘Veel mensen praten niet over hun suïcidale gedachten vanwege schaamte of angst voor stigmatisering. Familie of vrienden die hierbij kunnen helpen vermijden vaak het gesprek, omdat ze denken dat ze de persoon op het idee van zelfdoding kunnen brengen. Maar dat is een mythe, want de persoon heeft vast al lang over zelfmoord nagedacht en een gesprek daarover kan juist zorgen voor herkenning en opluchting.’

Alle dromen ineens weg

Kadeem weet uit eigen ervaring hoe het is om te worstelen met je mentale gezondheid. Uit de kast komen was bijvoorbeeld erg moeilijk voor hem. ‘Ik had het gevoel vanuit mijn omgeving dat er op homoseksualiteit werd neergekeken, dus heel lang wilde ik me niet identificeren als homo.’

Vier jaar geleden kreeg hij ook – uit het niets – twee herseninfarcten kort achter elkaar. Hij moest zes maanden in een revalidatiecentrum zitten en daarna zes maanden een poliklinische behandeling ondergaan. Hoewel hij zich langzamerhand enigszins herstelde, bleek het hersenletsel permanent te zijn. Het heeft een enorm psychisch impact op hem gehad:

‘Mijn hele leven werd totaal anders. Vóór de herseninfarcten had ik een rijk studentenbestaan. Ik ging vaak stappen met vrienden en studeerde me suf, want ik wilde flink carrière maken. Dat kon allemaal niet meer, al mijn dromen waren ineens weg. Ik moest me volledig op mijn gezondheid concentreren, terwijl mijn vrienden gewoon doorgingen met hun leven.’


‘Het taboe der taboes’ wegnemen

 Op een gegeven moment wilde Kadeem zich toch weer nuttig maken voor de maatschappij. Hij heeft contact opgezocht met MEIJT., het online platform ‘voor en door de lhbtiq+ community’. Kadeem had al eerder met MEIJT. samengewerkt aan verschillende marketings- en andere campagnes, waaronder ‘Uit de kast en van de straat’, een project voor dak- en thuisloze queer jongeren.

Deze keer wilde Kadeem iets doen wat ‘het taboe der taboes’ – praten over zelfdoding – zou helpen wegnemen onder lhbtiq+-ers. Zijn motivatie? ‘We hebben veel mensen in onze community aan suïcide verloren. Dat had niet gehoeven als we met z’n allen meelevender waren geweest en als we de signalen beter hadden kunnen opvangen.’

Volgens Kadeem en MEIJT. moest er een campagne komen die specifiek op de regenbooggemeenschap was gefocust. ‘113 Zelfmoordpreventie doet fantastisch werk, maar het is gericht op een algemeen publiek’, zegt Kadeem. ‘Omdat wij zelf allemaal queer waren, zouden wij dichter bij de roze doelgroep staan. De campagne zou dan authentieker en herkenbaarder voor lhbtiq+-ers voelen.’

Na een jaar intensief samen te hebben gewerkt met 113 om een programma op te zetten, hebben Kadeem en MEIJT. in 2024 Tell Me About It gelanceerd.

Het gesprek normaal maken

Tell Me About It is vooral actief tijdens de jaarlijkse Pride-periode elk jaar. Kadeem:

‘Van de start van de Pride Maand (juni) tot en met het Superflirt Festival in Amsterdam (eind augustus) gaan onze vier ambassadeurs naar zoveel mogelijk queer evenementen, zoals Amsterdam Pride, Roze Zaterdag, benefietavonden en festivals. Er is ook een korte nabrander in de week van de suïcidepreventie (begin september).’

‘Bij deze evenementen zijn we aanwezig met onze kraampjes en banners waarop bijvoorbeeld staat: “Wat doe je als iemand aan zelfdoding denkt?” Voor veel evenementenbezoekers is dit een confronterende, ongemakkelijke vraag, maar dan leggen we ze uit dat praten over suïcide niet heel zwaar hoeft te zijn. Het kan juist een mooi gesprek opleveren en de persoon echt hulp bieden. Zo maken we praten over zelfdoding normaal voor mensen.’

 

Tell Me About It-groepsgesprek (foto: Arjan Spannenburg)

 

Trainingsvideo’s, register en speldjes

 Tell Me About It maakt daarnaast trainingsvideo’s. In deze video’s vertelt Kadeem hoe je iemand met suïcidale gedachten kan helpen (zie kader). Deze video’s staan op de Tell Me About It‑website (www.tellmeaboutit.org), ook in het Engels. ‘Volgens mij zijn we de enige organisatie in Nederland die zulke video’s voor niet-Nederlandstaligen aanbiedt.’

Verder werkt Tell Me About It aan een register met hulpresources voor zelfmoordpreventie in andere landen, zodat mensen die uit Nederland verhuizen hiervan gebruik kunnen maken. Tell Me About It deelt sowieso zoveel kennis mogelijk met andere zelfmoordpreventie-organisaties in Europa.

Kadeem heeft ook vier speldjes ontworpen voor Tell Me About It, die te koop zijn in de webshop. Deze ‘pins’ laten kwetsbare lhbtiq+-ers zien dat je bereid bent om over zelfdoding te praten. Ze zijn eveneens bedoeld als uiting van steun aan en solidariteit met de verschillende queer subgroepen.

Progress Pride-pin (foto: Zach Tobin)

 

Mr Gay Netherlands

In 2025 deed Kadeem namens Nederland mee aan de Mr Gay Europe-verkiezing om onder andere aandacht te genereren voor Tell Me About It. In eerste instantie twijfelde Kadeem over deelname hieraan. Maar Tim Küsters, de toenmalige Mr Gay Europe en inmiddels zelf Tell Me About It‑ambassadeur, heeft Kadeem ervan kunnen overtuigen dat deelname erkenning voor Kadeems werk in de queer community zou betekenen. Kadeem eindigde op de derde plaats in de verkiezing en kreeg drie aparte prijzen (de Congeniality, Best Exam en Self-Confidence Awards).

‘Er werd toen veel over de Mr Gay Europe-verkiezing geschreven in de media, waardoor Tell Me About It ook in de schijnwerpers kwam te staan’, aldus Kadeem. ‘Bovendien kreeg ik als Mr Gay Netherlands makkelijker toegang tot organisaties en bedrijven om Tell Me About It te promoten.’

 

Een levensreddend speldje

Kadeem is al met al erg trots op wat Tell Me About It heeft kunnen bereiken. Hij moet daarbij terugdenken aan het eerste jaar van de campagne:

‘Toen waren we druk bezig om de campagne van de grond te krijgen. Op een gegeven moment werd de eerste doos met 1000 Tell Me About It‑speldjes aan ons afgeleverd. Ik dacht: “In deze doos moet er ergens een speldje zitten dat op een dag een leven zal redden.” Nu, drie jaar later, weet ik dat zeker.’


Denk je aan zelfdoding? Bel dan 24/7 gratis en anoniem met 113 of chat op 113.nl.

Als je wilt meehelpen aan Tell Me About It-evenementen, kun je je bij de website aanmelden.


Hoe ga je om met iemand die suïcidale gedachten heeft? In de trainingsvideo op de Tell Me About It‑website legt Kadeem het uit:

 ‘Veel mensen die aan zelfdoding denken laten indirecte of directe signalen zien. Ze zeggen bijvoorbeeld, “Zo hoeft het voor mij niet meer” of “Jullie zullen geen last meer van mij hebben.” Ze kunnen ook somber, eenzaam, prikkelbaar of agressief zijn. Overmatig alcohol- of drugsgebruik en het niet nakomen van afspraken zijn andere signalen. De signalen kunnen voor iedereen anders zijn, maar ze vallen juist op omdat het een verandering is van hoe deze persoon zich normaal gedraagt.’

‘Als je vermoedt dat de persoon echt aan suïcide denkt, ga het gesprek aan. Wees direct: gebruik het woord “zelfdoding” of “zelfmoord” en vermijd vage of ontwijkende termen. Luister zonder oordeel, en neem de tijd om goed contact met elkaar te maken. Je hoeft niet bang te zijn dat je de verkeerde vraag stelt. Als je respectvol met de ander omgaat, kan er niet veel misgaan. Tot slot rond het gesprek goed af. Vraag wat de ander nu gaat doen – niet alleen op lange termijn, maar ook direct na het gesprek.’

‘Als de persoon hulp nodig heeft, zoek samen naar die hulp. Bel 112 als er direct fysiek gevaar is – bijvoorbeeld als de persoon al pillen heeft geslikt of zichzelf heeft verwond. Als je twijfelt over de ernst van de situatie, kun je de huisarts of 113 raadplegen.’

‘Laat iemand niet alleen als de situatie ernstig is en blijf bij de persoon totdat hulp arriveert. Betrek mensen uit de omgeving of verwijs naar professionele hulpverleners, zoals de huisarts, GGZ of 113. Check later of het contact met deze mensen/instanties daadwerkelijk tot stand is gekomen.’

‘Zorg ook goed voor jezelf na afloop. Een gesprek over zelfdoding kan heel emotioneel zijn. Denk na over wat jij nodig hebt om op te laden na zo’n gesprek. Heb jij iemand om mee te praten of om jou te steunen?’