In een splinternieuw, vrolijk ingericht queer gemeenschapscentrum in de Reguliersdwarsstraat ontmoet ik vanmiddag Jerrald Justin (1988), een van de oprichters van RITA (‘Report It Always’). Stichting RITA wil queers aansporen om meldingen te doen als ze geweld, intimidatie of ander ongewenst gedrag meemaken. ‘Met deze meldingen kunnen we aantonen dat discriminatie tegen de regenbooggemeenschap niet incidenteel is, maar structureel’, zegt Jerrald.

 

Jerrald Justin (foto: Daphne Lucker)


Meteen 5.000 volgers op Instagram

Behalve oprichter en bestuurslid van RITA is Jerrald CEO van The Diverse Agency, het eerste agentschap in de Benelux voor queer artiesten. Rond 2024 vonden er enkele nare situaties rondom taxichauffeurs en lhbtiq+-ers plaats, zoals weigeren om dragartiesten te vervoeren. Maar de roze gemeenschap meldt dit soort toestanden niet zo snel bij anti‑discriminatie organisaties. Daarom benaderde de taxibranche The Diverse Agency met de vraag een campagne te bedenken om de meldingsbereidheid te vergroten.

The Diverse Agency was verantwoordelijk voor de programmering op de mainstage tijdens Pride 2024 en als onderdeel daarvan is de RITA-campagne gelanceerd. Studio FFF, een queer designstudio, zorgde voor de vormgeving. Jerrald:

‘We wisten niet hoeveel meldingen we zouden krijgen, maar vlak na het Pride-weekend hadden we er al honderden binnen. En meteen 5.000 volgers op Instagram!’

 

Onveilig gedrag is nóóit acceptabel

Lhbtiq+-ers worden regelmatig geconfronteerd met discriminatie of intimidatie in de openbare ruimte. ‘Maar’, constateert Jerrald, ‘queers weten vaak niet of ze dat bij een instantie moeten melden, en zo ja, welke. Als er geen geweld in het spel is, denken ze gauw dat het geen zin heeft.’

Jerrald noemt een recente bijeenkomst met een groep roze ouderen in Diemen. ‘Zij vertelden dat ze op straat werden uitgescholden. Toch hebben ze dat nergens gemeld, omdat ze zoiets hadden van: “Je moet gewoon door met je leven en een dikke huid hebben.”’

Bij RITA ziet men dat anders. ‘Uitgescholden of nageroepen worden op straat is erg genoeg. Bovendien is het vaak een voorstadium van het in elkaar slaan van queers. Lhbtiq+-ers moeten daarom álle gevallen van intimidatie of discriminatie – in welke vorm dan ook – rapporteren, want dit soort onveilig gedrag is nóóit acceptabel.’

 

Melden binnen vijf minuten

Om de meldingsbereidheid te verhogen heeft RITA het meldingsproces zo laagdrempelig mogelijk gemaakt. Jerrald:

‘Je kunt een incident melden via je telefoon of onze website. Ook als je getuige van een incident bent, kun je een melding doen. Het melden mag trouwens anoniem. Natuurlijk, hoe meer informatie, hoe meer we kunnen doen, dus vragen we mensen in ieder geval de postcode te delen. Verder geef je zelf aan of RITA contact met je moet opnemen.’

Het hele meldingsproces kost niet meer dan vijf minuten en daarna wordt de melding doorgestuurd naar Discriminatie.nl. Als er aangifte bij de politie gedaan moet worden of de gemeente hierbij betrokken moet worden, voert Discriminatie.nl deze taken uit. Maar RITA houdt altijd een vinger aan de pols: ‘We willen er zeker van zijn dat iedereen tevreden is met de behandeling van de melding.’ Eventueel informeert RITA ook Roze in Blauw.

 

Structurele discriminatie tegen de regenbooggemeenschap

Cruciaal is dat RITA ook data verzamelt over het aantal meldingen en de aard daarvan. Zo kan RITA de buitenwereld laten zien dat discriminatie tegen queers echt een serieus probleem is. Jerrald: ‘Elke dag komen er veel meldingen binnen, niet alleen uit Amsterdam, maar ook uit het hele land. Deze meldingen zijn slechts het topje van de ijsberg van wat er werkelijk aan de hand is, want we vermoeden dat slechts 10% van de slachtoffers ons weet te vinden.’

Al met al leveren de data die RITA verzamelt een zorgwekkend beeld op. ‘Het grote aantal meldingen toont aan dat discriminatie tegen de regenbooggemeenschap niet incidenteel is, maar structureel’, aldus Jerrald. Tijdens Pride – wanneer queers zichtbaarder zijn – stijgt bijvoorbeeld het aantal meldingen met 760%. En RITA krijgt vijf keer zoveel meldingen binnen als de politie of Discriminatie.nl.

 

RITA fundraiser (foto: Ronald Pronk)


De ruimte die we delen

RITA onderneemt ook andere activiteiten om de veiligheid van roze mensen te bevorderen. Zo komt er in mei 2026 een boek uit van RITA, De ruimte die we delen:

‘Dit boek van zo’n 400 pagina’s is eigenlijk een handleiding voor een veiligere wereld. Wat moet je bijvoorbeeld doen als je persoonlijk discriminatie ondervindt? Of als je iets ongepasts ziet op de werkvloer? Er staan ook interviews in met de burgemeester, een rapper en influencers. Het boek is gericht zowel op de queer community als op onze allies. Want ik kan me pas veilig voelen als jij je gedraagt, en andersom.’

En op 11 oktober (Coming Out Day) 2025 opende RITA het gemeenschapscentrum in de Reguliersdwarsstraat. Bij het RITA Community Center (RCC) kun je niet alleen op locatie meldingen doen, maar ook samenkomen voor trainingen, workshops, lezingen, theatervoorstellingen en zelfs verjaardagen. Het RCC is daarnaast een ‘huiskamer’ voor kwetsbare groepen, waar je veilig een kopje koffie kan drinken of buurtinitiatieven kan bespreken. Queer ondernemers zoals We Care Hair Salon en Dress&Dance zijn ook te vinden in het RCC.

 

Het RCC (foto: RITA)

 

Mét elkaar de wereld veiliger maken vóór elkaar

RITA heeft volop plannen voor de toekomst. De stichting wil bijvoorbeeld actiever worden in de regio’s buiten Amsterdam, en later dit jaar wil RITA meedoen aan World Pride. Met het project ‘RITA Next Generation’ probeert de organisatie ook een platform te creëren dat respect voor queers zou moeten kweken onder jongeren die anders vijandig tegenover de regenbooggemeenschap zouden staan.

Verder wil RITA de outreach richting roze ouderen versterken. Zo organiseert RITA op 5 mei dit jaar een vrijheidsmaaltijd waar ongeveer 50 roze senioren aanwezig zullen zijn.

Eerlijk gezegd heeft het daverende succes van RITA tot nu toe bestuurslid Jerrald enorm verbaasd: ‘Niemand wist dat RITA in twee jaar tijd zo snel zou groeien. We wisten niet of de campagne überhaupt zou aanslaan.’ Uit RITA’s explosieve groei put Jerrald veel inspiratie:

‘Als bestuurders van RITA beseffen wij dat ons werk – het tegengaan van discriminatie en ander ongewenst gedrag – essentieel is. We steken hier waanzinnig veel tijd in, want de missie van RITA overstijgt ons als individu’s. Wij – queers en non‑queers – kunnen mét elkaar de wereld veiliger maken vóór elkaar.’

Meer informatie over RITA kun je vinden op www.ritacommunity.com. Het RCC is open woensdag tot en met zaterdag van 12.00 tot 18.00 uur.