Anja Sicking, een kennismaking
Het was Maandag 26 oktober en zenuwachtig liep ik over de Oudezijds Achterburgwal. Ik was op weg naar het kantoor van Anja Sicking om haar te spreken voor een eerste Indruk, ter publikatie in de Flamingo. Maar eveneens bedoeld als publiektrekker voor de Literaire Salon op 22 november. Zenuwachtig? Zelfs later, nog op dit moment van tikken, worden mijn oksels klam. Hoezo?

Voorwerk
Op het gebied van AI voel ik me als een vis op een fiets. Ik ben een echte alfa en digibeet tot in mijn tenen. In gedachten zag ik een super intelligent wezen voor mij dat rondstruinde door de digitale wereld alsof het haar dagelijkse ommetje was. Een totaal ander niveau dan digi-Dummy’s zoals ik. En dan las ze ook nog Tsjechov en was ze redacteur van het literaire tijdschrift Tirade! Niet voor de poes.
Ik had een verantwoorde schoolse lijst van gespreksonderwerpen opgesteld met haar op een voetstuk en AI op nummer 5. Ze liet me binnen in een grote lichte ruimte met uitzicht op de gracht en we gingen aan de ronde tafel zitten. Ze schonk thee in. Ik legde de uitgetikte versie van mijn vragenlijst voor haar en stak van wal. Aandachtig zat ze naar me te luisteren. Ze kwam vriendelijk over.

De Onderwerpen
Schrijven, het vak, de werkwijze. Nee, ze had geen vaste werkwijze. Elk boek was anders. En ze schreef over de meest verschillende onderwerpen op zeer verschillende wijze. En ja, het kantoor, dat ze op de Achterburgwal deelde met collega’s uit de literaire wereld was praktisch en comfortabel. Hoewel er volgens haar nog steeds geschreven wordt aan keukentafels met (al of niet) krijsende kinderen om je heen.

Onderwerp Twee. De muziek.
Ze was afgestudeerd als klassiek klarinettist en ze had jaren gewerkt als professioneel musicus. Was het schrijven dan geen plotselinge overstap? Neen, ze had altijd geschreven. En in haar tijd waren er geen schrijfopleidingen. Het schrijven is naast de muziek gegroeid. Als musicus ben je meer uitvoerder en als schrijver meer verbeelder. De Visionair was in mijn beleving overgekomen als ware het een muziekstuk, bracht ik te berde. De muziek klinkt door in het schrijven, beaamde ze vriendelijk. Er viel een stilte.

Nummer drie.
Het volgende punt van aandacht. Het verschil tussen Fictie en Non-Fictie dan . Hoe zag zij dat zag en hoe uitte zich dat in haar werk? Ook deze algemene open deur van mij werd keurig dichtgedaan. In haar werk overlapten zij elkaar niet. Een roman was een roman. En non-fictie had een eigen aanpak. Haar boeken moesten geen omgevallen boekenkast zijn. Balans was belangrijk.

Science-fiction? (Vier)

Ik greep naar een overbrugging. In mijn ogen een terrein waar AI-adepten in geïnteresseerd moesten zijn? Daar vond ze vast wel wat van? Ja, dat vond ze. Het had haar belangstelling niet. Dus geen planken vol in haar boekenkast. Weer een onderwerp weg. Ik deed mijn vest uit. Een pauze. “Je bent heel anders dan ik gedacht had”, zei ik.
Ze bleef vriendelijk. “Waar kan ik je nu eens mee verrassen? “, was haar vraag, toen ik verslagen op mijn nette maar nietszeggende lijstje van algemene onderwerpen neerkeek.

De koe bij de horens gevat
Het moest er maar van komen.

Onderwerp 5. AI.
Voor mij een groot wit vlak waar ik niks van wist maar veel van vond. Ik zuchtte diep.

“Heb je in De Visionair gebruik gemaakt van AI?” Een geladen stilte. In een film zou hierna een aanzwellende dreigende muziek zijn begonnen te spelen … “Waat?!” Anja spuwde bijna vuur en keek alsof ik haar een heel vies hapje had voorgehouden. “Ik gebruik nooit AI bij het schrijven. Niet in mijn romans, niet in mijn essays! Echt nooit!” Ik was niet verrast. Nee ik stond helemaal perplex. Maar ze nuanceerde direct. Ze was niet tegen AI in het algemeen maar wel op haar gebied, schrijven en verbeelding. En daar voerde ze zelfs actie voor in het openbaar. Had ik dat even gemist in mijn voorbereiding! Oei, wel een heel groot foutje! Herkenning en erkenning vielen over me heen. Ik belandde met een plof in mijn comfortzone. Maar helaas was de tijd bijna om. Er restten nog tien minuten.

Humor
Eigenlijk stond dat helemaal niet op mijn programma met haar. Maar het was wel iets dat ik tijdens het lezen van De Visionair genoteerd had. De eerste lach op blz 18: ‘…oceanen die met onderzeeërs werden schoongemaakt.’ Een fijne toekomstvisie! Ook haar beschrijvingen van menselijk wel en wee waren een mix van mineur en majeur met een snufje beschouwende ironie. Bijna alsof je langzaam in een kijkdoos belandde met wisselende decors en spelers.
Ik wil jullie deze meesterlijke passage uit De Visionair beslist niet onthouden waarin de hoofdpersoon terugblikt op zijn leven en werken.

Blz 236/237
‘Hij prees zich gelukkig met zijn huwelijk. Zara maakte snel carrière als biochemicus. …hoewel hij vrijwel alles met Zara deelde, had hij haar nooit over zijn gevoelens voor mevrouw Vroman verteld. Voorbij is voorbij … Hij was korte tijd een voyeur geweest, maar dat was dan ook alles… Het woord voyeur zou binnenkort waarschijnlijk zelfs in onbruik raken, als hun bedrijf in hetzelfde hoge tempo bleef doorgroeien als het de laatste jaren had gedaan’.

Dat bedrijf produceerde namelijk digitale brillen, waarmee mensen tot een open boek werden voor de brildrager. Anja was Google ver vooruit met deze vondst. Zo zie je maar: er is niets te gek voor de menselijke verbeelding. Dat kan en mag je toch niet aan een machine overlaten toch?

Dus komt naar haar luisteren in den vleze. Haar visie en haar verhaal moet je beslist met eigen ogen en oren waarnemen. Vaut le voyage zou de Guide Michelin opgemerkt hebben, in hun legendarische onvolprezen reisgidsen.

En het muziekstukje is gewoon voor het mooi, zomaar. Omdat de componist genoemd wordt in het boek, ben ik naar zijn muziek gaan luisteren. Dank je wel Anja.

Muziek: [Martijn Padding Fourth Piece]

==== ## ====


Literaire Salon

  • Zondag 22 november 2026
  • Buurthuis De Coenen, Joh. M. Coenenstraat 4, Amsterdam Zuid.
  • Start programma 15:00, zaal open 14:30
  • Muzikale bijdrage door Nicolaas Elsthout
  • Kosten: € 10,00 inclusief koffie en thee.
  • Kaarten verkrijgbaar via de ticketshop >>

Je kunt de literaire salon ook bijwonen als je de besproken boeken niet hebt gelezen. De boeken zijn na afloop te koop en kunnen door de schrijver worden gesigneerd.