Hoe gaven lesbo’s en homo’s vorm aan hun leven in een tijd waarin er nog geen voorbeelden, rolpatronen en clichés waren, maar wel veel onderdrukking?
Johan Meester beschrijft het leven van een aantal opmerkelijke lesbo’s en homo’s uit het verleden, vaak uit een literaire omgeving. Deze keer Lytton Strachey en Carrington.
In 1921, op de dag dat ze besloten heeft met Ralph Partridge te trouwen, schrijft Dora Carrington aan Lytton Strachey: “I cried last night, Lytton, whilst he slept by my side sleeping happily—I cried to think of a savage cynical fate which had made it impossible for my love ever to be used by you...."
Carrington woonde toen al vier jaar samen met Strachey en ze trouwde vooral met Partridge om zo hun ménage à trois bijeen te houden, want Strachey hield wellicht meer van Partridge dan Carrington deed.
Liefde kent vele gezichten
Voor Strachey was de band tussen hem en Carrington er één van de vele soorten liefde die er zijn. “A great deal of a great many kinds of love”, noemde hij het in een brief aan haar. En het ontroerend mooiste en meest liefdevolle portret dat Carrington zou maken, is dat van Strachey.
Strachey door Carrington, 1916. National Portrait Gallery, London
In 1915 komen ze elkaar tegen bij Vanessa Bell. Tijdens een wandeling zoent Strachey Carrington opeens. Zij is daar niet van gediend en sluipt ’s nachts zijn kamer binnen met een schaar. Net wanneer ze de schaar in zijn baard wil zetten, opent hij zijn ogen en kijkt haar aan. Vanaf dat moment is Carrington verliefd op hem en zou dat altijd blijven.
Strachey noemt Carrington my angelic creature en verklaart haar keer op keer zijn liefde.
Hij wordt haar mentor en sponsor, zij maakt het mogelijk dat hij zich aan de letteren kan wijden. Ze hebben een band die elke affaire die ze met anderen hebben zou overleven.
Strachey zet zich af tegen alles wat herinnert aan het Victoriaanse tijdperk: de moraal, het imperialisme, de religie, de politiek. DePrincipia Ethica van de filosoof G. E. Moore wijst de weg: het draait om de vrijheid van het individu, diens waardigheid en diens rechten. Dat betekent ook een vrije seksuele moraal voor man én vrouw en nieuwe wegen in de kunst. Strachey concludeert dat er niets mis is met zijn homoseksualiteit.
Midnight Society, Apostles, Bloomsbury
Lytton Strachey (1 maart 1880) komt uit een bemiddeld gezin. Hij is erg lang, dun en ziekelijk. Zijn moeder stimuleert vooral zijn artistieke gaven.
In Cambridge vormt hij rond 1900 met o. a. medestudenten Clive Bell, Leonard Woolf en Thobey Stephen de Midnight Society, een leesclub die om middernacht bijeenkomt. Thobey Stephen introduceert bij hen zijn zusters Vanessa en Virginia. Zij zouden de kern vormen van wat wij kennen als Bloomsbury.
Strachey mag ook toetreden tot The Apostles, een elitaire debatclub met steeds maar twaalf nieuwe actieve leden, altijd mannen. In Stracheys tijd, en grotendeels ook door hem, is homoseksualiteit de norm geworden voor de leden.
In Dora Carrington (29 maart 1893), stammend uit een middenklasse gezin, wordt al jong tekentalent ontdekt. In 1910 gaat ze naar een kunstacademie in Londen. Hoewel ze niet knap is, heeft ze persoonlijkheid en haar medestudenten worden verliefd op haar. Maar Carrington is door haar moeders opvoeding seksueel ernstig geremd en blijft vooralsnog maagd.
Ze heeft een aantal tentoonstellingen, maar in een carrière lijkt ze niet geïnteresseerd te zijn. Ze lijkt los te staan van de dan heersende kunststromingen en laat haar werk aan bijna niemand zien. Ze signeert en dateert haar werken niet.
Ze schildert, maakt houtsneden, fresco’s en beschildert alles wat een oppervlak heeft. Veel zal ze er niet mee verdienen en tijdens haar leven blijft haar werk vrijwel onbekend.
Haar voornaam, die ze sentimenteel en vulgair vindt, laat ze vallen: ze is simpelweg Carrington.
.jpg)
Houtsnede door Carrington
Een vrolijke boel
Na zijn studie in Cambridge schrijft Strachey tijdschriftrecensies over boeken en toneelstukken. Hij laat zijn baard staan en draagt gouden oorringen. In 1911 schrijft hij een boek over de Franse literatuur dat nog tientallen jaren in herdruk zal verschijnen en dat hem een bescheiden inkomen verschaft. Tijdens de oorlog breit Strachey, die afgekeurd én dienstweigeraar is, sjaals en wanten voor het leger.
Er zijn eindeloze logeerpartijen binnen de Bloomsburygroep. Het is een vrolijke boel en er wordt lustig gecopuleerd. Een greep door de jaren: Strachey met Keynes (de later beroemde econoom), Keynes met James Strachey (broer van Lytton), Strachey met Duncan Grant, Duncan Grant met Keynes, enzovoort. Ook de dames laten zich niet onbetuigd: Virginia Stephen trouwt met Leonard Woolf, maar heeft ook relaties met o.a. Vita Sackville-West en Sibyl Colefax.
Vanessa Stephen trouwt met Clive Bell, maar woont vooral samen met de homoseksuele schilder Duncan Grant. Die verwekt een dochter bij haar, die later relaties zou hebben met twee van haar vaders minnaars (zonder te weten dat Grant haar vader was).
Lytton Strachey en Virginia Woolf. Foto Ottoline Morrell
Strachey schrijft schunnige gedichten; Vanessa vindt ze prachtig. Met Keynes onderhoudt hij een erotische briefwisseling, waarin hij zijn frequente erecties meldt en door wie & wat die worden veroorzaakt.
De vrije sfeer van Bloomsbury helpt Carrington over haar schroom heen. Nadat Strachey haar tijdens een vakantie liefdevol heeft ontmaagd, krijgt ze een aantal relaties met mannen en later ook vrouwen.
Mill House
Strachey en Carrington besluiten samen een huisje op het land te huren. Carrington vindt een huis bij een oude watermolen: Mill House in Tidmarch, Berkshire. Vrienden helpen met de huur. Strachey stort zich op zijn schrijven en Carrington knapt het huis en de tuin op. Ze schildert het huis en de nabije landschappen.
Mill House in Tidmarch door Carrington 1918
Lytton maakt er zijn Eminent Victorians af, biografieën van vier prominenten uit de Victoriaanse tijd. Het zijn geen hagiografieën met droge opsommingen, maar literaire, geestige en kritische werken, soms in detail, dan weer in grote lijnen. Dit boek zou de biografie tot literair genre verheffen en wordt een groot succes in zowel Engeland als de VS.
Voor Strachey is het een afrekening met de Victoriaanse tijd
Later volgt een biografie over koningin Victoria, waarin hij haar ontmythologiseert en erop hint dat Prins Albert niet van vrouwen hield.
Als derde schrijft hij een boek over de liefdesaffaire van de oude koningin Elisabeth met de veel jongere graaf van Essex. Hierin stopt hij veel psychologie; tegelijk is het een reflectie op zijn relatie met de veel jongere Roger Senhouse.
In 1918 ontmoet Carrington Ralph Partridge. Hij valt als een blok voor haar, zij minder voor hem. Hoewel Partridge in Oxford heeft gestudeerd vindt Strachey hem vooreerst niet genoeg geletterd, maar wel aantrekkelijk. Partridge houdt vol en er ontstaat een relatie tussen hem en Carrington. Strachey wordt verliefd op Partridge en uiteindelijk trouwen Carrington en Partridge en vormen ze in Mill House een ménage à trois. Later krijgt Partridge ook relaties met andere vrouwen en Carrington relaties met andere mannen en vrouwen.
Ham Spray
Met het verdiende geld van de boeken koopt Strachey Ham Spray House in Wiltshire. Hij zet het op naam van Partridge om zo meer zekerheid te geven aan Partridge en Carrington.
Er ontstaan weer curieuze verhoudingen: Carrington valt voor de nicht van Strachey, Julia, die weer valt op Stephen Tomlin, een oude liefde van Lytton Strachey en Henrietta Bingham; Bingham had weer iets gehad met Carrington. Partridge op zijn beurt krijgt een serieuze relatie met Frances Marshall; ze gaan uiteindelijk in Londen wonen, maar de weekends brengen ze door op Ham Spray. Strachey heeft een affaire met eerst Sebastian Sprott en later met de dertig jaar jongere Roger Senhouse. Hij lijkt altijd te kiezen voor mannen die hij zelf zou willen zijn: knap, gespierd, mannelijk.
Hij heeft een fetish voor (afgesneden) oren en met Senhouse heeft hij een sm-relatie. Zo schrijft Strachey aan Senhouse: “As for my cheeks, the curious thing is that they’ve become smoother than ever before. So it is obviously the proper treatment.”
Maar Senhouse is veel minder geïnteresseerd dan Strachey en de affaire dooft langzaam uit.
Carrington, Ralph Partridge en Lytton Strachey in Ham Spray 1924
Strachey ziet puritanisme, censuur en bemoeienis met het privéleven opkomen en moet daar als libertijn niets van hebben. Zo is hij tegen een verbod op Radcliffe Halls The Well of Loneliness, ook al vindt hij het literair een slecht boek.
Hij zou openlijk willen verklaren dat hij homoseksueel is om zo te ijveren voor seksuele gelijkheid. Want hij is alleen open over zijn homoseksualiteit binnen de eigen kring. Omdat hij vooral omgaat met jongens en mannen uit zijn eigen klasse hoeft hij niet bang te zijn voor chantage of verraad.
If this is dying…
Maar zover komt het niet. In 1931 begint Strachey zich niet goed te voelen en blijft in bed. Doktoren kunnen het niet eens worden over de diagnose; Strachey schrijft nog een aantal mooie gedichten, maar gaat snel achteruit.
Carrington denkt letterlijk dat als zij haar leven geeft, Strachey in leven zal blijven. Het mag niet zo zijn: haar poging tot zelfmoord mislukt en ze overleeft het. Strachey sterft op 21 januari 1932 aan maagkanker. Zijn laatste woorden zijn: “If this is dying, then I don’t think much of it.”
Hij laat zijn kunstboeken en £ 10.000 (nu zou dat meer dan een half miljoen pond zijn) na aan Carrington. Maar Carrington kan niet zonder Strachey leven. Op 11 maart 1932 doet ze een tweede zelfmoordpoging, die wel lukt. Ze wil haar as uitgestrooid hebben in de tuin van Ham Spray, maar dertig jaar later weet niemand meer of dat ook is gebeurd.
Partridge trouwt na haar dood met Frances Marshall; ze krijgen één zoon, die ze Lytton noemen. Die schrijft één succesvol boek, A History of Orgies (1958), maar sterft vijf jaar daarna.
Strachey’s boeken worden nog steeds gedrukt en gelezen.
Pas in 1995 krijgt Carrington haar eerste grote retrospectieftentoonstelling.
|
Ter verdieping & vermaak Film: Carrington met Emma Thompson als Carrington en Jonathan Pryce als Stracey.
Stracheys belangrijkste drie boeken zijn nog altijd te krijgen én zeer leesbaar en interessant:
Meer Bloomsbury in Tate Britain vanaf 12 november: Vanessa Bell and Duncan Grant: inside Bloomsbury |
.png)
.png)
.png)